پکیج خاموش شده و روی صفحهاش یک کد چشمک میزند. اولین سؤال همیشه یکی است: این عدد یعنی چه، و آیا خودم میتوانم کاری بکنم؟ پاسخ کوتاه: کد خطا علت خرابی را نمیگوید؛ فقط میگوید مشکل در کدام بخش از پکیج است — و همین برای اینکه بدانید موضوع جدی است یا نه، کافی است.
اما یک نکتهٔ مهم که بیشتر راهنماهای فارسی از آن رد میشوند: یک جدول واحد برای هر برند وجود ندارد. ایران رادیاتور دو سیستم کدگذاری کاملاً متفاوت دارد و بوتان دستکم چهار تا. اگر کد پکیج خود را در جدول اشتباه بخوانید، به نتیجهٔ کاملاً غلط میرسید. در این راهنما اول یاد میگیرید پکیج شما با کدام «زبان» حرف میزند، بعد کدها را میخوانیم.
پیش از هر کاری: سه قانون ایمنی
- بوی گاز حس میکنید؟ اینجا را ببندید و اقدام کنید. شیر اصلی گاز را ببندید، پنجرهها را باز کنید و هیچ کلید برقی را نزنید (نه چراغ، نه هواکش، نه پریز) و از داخل ساختمان تماس نگیرید. بعد از خارجشدن با تعمیرکار و در صورت لزوم با امداد گاز تماس بگیرید. هیچ کد خطایی مهمتر از این نیست.
- بدنهٔ پکیج را باز نکنید. پشت آن همزمان برق ۲۲۰ ولت، گاز شهری و آب داغ تحت فشار وجود دارد. تنظیم شیر گاز، تعویض سنسور، کار روی فن و برد و مسیر دود کار تعمیرکار دارای صلاحیت است.
- پکیج را بیوقفه ریست نکنید. ریست، خطا را پاک میکند نه علت را. اگر خطا بعد از یکی دو ریست برگشت، یعنی ایراد واقعی است. ریستهای پشتسرهم روی خطاهای مربوط به شعله و دود، خطرناک است — چون ممکن است گاز وارد محفظهٔ احتراق شود بیآنکه درست بسوزد.
اول: پکیج شما با کدام زبان حرف میزند؟
قبل از خواندن هر جدولی، مدل پکیج خود را پیدا کنید. برچسب مشخصات معمولاً زیر دستگاه، پشت درپوش پایینی یا داخل دفترچه است. چرا اینقدر مهم است؟
- ایران رادیاتور دو خانوادهٔ کاملاً متفاوت دارد: مدلهای دیجیتال (سری L و K) که کد را به شکل E بهعلاوهٔ عدد روی نمایشگر نشان میدهند، و مدلهای آنالوگ/چراغی (سری ECO، M، E، B، BM) که اصلاً نمایشگر ندارند و خطا را با روشنشدن ترکیبی از چراغهای 40، 50، 60، 70 و 80 اعلام میکنند.
- بوتان وضعیت متنوعتری دارد: سری پرلا، پرلا پرو و ورونا کدهای E01 تا E12 دارند؛ سری روما کدهایش با حرف A شروع میشود (A01، A02…)؛ سری بنِسره پرو از کدهایی مثل 10AL و 40AL استفاده میکند؛ و برخی مدلهای کالدا اصلاً کد عددی ندارند و با الگوی چشمکزدن چراغ قرمز خطا را نشان میدهند.
پس اگر جایی «جدول کامل ارور پکیج بوتان» دیدید که همه را در یک لیست ریخته، آن جدول برای مدل شما لزوماً درست نیست. اول مدل، بعد جدول. این دقیقاً همان کاری است که تعمیرکار هم اول انجام میدهد.
سه کاری که خودتان بیخطر میتوانید انجام دهید
قبل از هر تماسی، این سه بررسی را انجام دهید. در تجربهٔ ما بخش قابلتوجهی از تماسها با همین سه مورد حل میشود:
- عقربهٔ فشار آب را نگاه کنید. در حالت سرد باید بین ۱ تا ۱.۵ بار باشد. اگر روی صفر یا نزدیک صفر است، مشکل شما «افت فشار» است نه خرابی برد. علت و روش درست پرکردن را در مقالهٔ علت افت فشار پکیج توضیح دادهایم.
- گاز، برق و آب را چک کنید. شیر گاز پکیج باز است؟ کنتور گاز مشکلی ندارد (اجاق گاز روشن میشود)؟ برق پکیج وصل است و فیوز نپریده؟ شیرهای رفت و برگشت زیر پکیج باز هستند؟
- یک بار ریست کنید. دکمهٔ Reset را چند ثانیه نگه دارید. اگر پکیج راه افتاد و دیگر خطا نداد، احتمالاً یک اختلال گذرا (مثلاً نوسان برق یا افت لحظهای فشار گاز) بوده.
اگر خطا برگشت، همینجا متوقف شوید. تکرار ریست چیزی را درست نمیکند و در خطاهای گاز و دود، ریسک اضافه میسازد.
کد خطای پکیج ایران رادیاتور — مدلهای دیجیتال (سری L و K)
این کدها روی نمایشگر مدلهای دیجیتال ظاهر میشوند. حرف E یعنی Error:
- E1 — افت فشار آب مدار گرمایش (پرشر آب عمل کرده). رایجترین خطای پکیج در ایران.
- E2 — عدم تشکیل شعله یا قطعشدن شعله حین کار: نبود گاز، خرابی جرقهزن، الکترود یون یا شیر گاز.
- E8 — عملکردن ترموستات حد (دمای بیش از ۱۰۵ درجه). معمولاً نشانهٔ رسوبگرفتگی یا کارنکردن پمپ.
- E81 — ترموستات حد عمل کرده در حالی که سنسور دمای گرمایش عدد طبیعی نشان میدهد.
- E88 — بالا رفتن بیش از حد دمای دستگاه.
- E10 — نشت دود به محیط (در مدلهای دودکشدار / CF). این خطا را جدی بگیرید — با مونوکسید کربن سروکار دارد.
- E12، E30، E99 — ایراد برد الکترونیک یا خطای نرمافزاری.
- E31 و E32 — خرابی سنسور دمای (NTC) مدار گرمایش — یکی اتصال کوتاه و دیگری قطعی مدار.
- E41 و E42 — خرابی سنسور دمای (NTC) آب گرم مصرفی — یکی اتصال کوتاه و دیگری قطعی مدار.
- E50 — پرشر هوا وصل است ولی فن کار نمیکند (در مدلهای فندار / FF).
- E51 — فن کار میکند ولی پرشر هوا وصل نمیشود؛ معمولاً گرفتگی مسیر دود یا شلنگهای پرشر.
- E91 — نوسان ولتاژ برق ورودی (خارج از محدودهٔ حدوداً ۱۶۰ تا ۲۶۰ ولت).
- AF — خطا نیست: سیستم ضدیخ فعال شده و پکیج برای جلوگیری از یخزدگی خودش را روشن کرده.
نکته: در جفتهای E31/E32 و E41/E42 تفاوت «اتصال کوتاه» و «قطعی» برای شما فرقی نمیکند — هر دو یعنی سنسور یا سیمکشیاش باید بررسی شود و هر دو کار تعمیرکار است. آنچه برای شما مهم است این است که بدانید ایراد از سنسور است، نه از برد — و هزینهٔ سنسور بهمراتب کمتر از برد است.
کد خطای ایران رادیاتور — مدلهای آنالوگ (چراغی)
مدلهای ECO، M، E، B و BM نمایشگر ندارند. روی پنل، اعداد 40، 50، 60، 70 و 80 بهصورت چراغ چیده شدهاند و ترکیب چراغهای روشن همان کد خطاست. یعنی باید ببینید کدام چراغها با هم روشناند:
- 40-70 — افت فشار آب مدار گرمایش (معادل E1 در مدلهای دیجیتال).
- 70-80 — عدم تشکیل شعله / قطع شعله (معادل E2).
- 80 — عملکردن ترموستات ایمنی، دمای بالای ۱۰۵ درجه (معادل E8).
- 70 — افزایش بیش از حد دمای دستگاه (معادل E88).
- 40-70-80 — ترموستات حد عمل کرده در حالی که دمای آب طبیعی است.
- 40-60-80 — فن کار میکند ولی پرشر هوا وصل نیست.
- 40-60-70 — پرشر هوا وصل است ولی فن خاموش است.
- 50-60 و 50-70-80 — خرابی سنسور دمای (NTC) مدار گرمایش.
- 50-70 و 50-80 — خرابی سنسور دمای (NTC) آب گرم مصرفی.
- 60-70 و 60-80 — سیستم ضدیخ فعال شده (با مشعل یا با پمپ). خطا نیست.
- 30-40 — ایراد برد الکترونیک.
چون خواندن این ترکیبها از روی چراغها خطای انسانی دارد، موقع تماس دقیقاً بگویید کدام چراغها روشناند و کدام چشمک میزنند — همین یک جمله کار تشخیص را برای تعمیرکار خیلی کوتاه میکند.
کد خطای پکیج بوتان — پرلا، پرلا پرو و ورونا
این سه سری کدگذاری نزدیک به هم دارند:
- E01 — عدم تشکیل شعله: نبود گاز، خرابی الکترود جرقه، سنسور یون یا شیر گاز.
- E02 — عملکردن یا خرابی کلید حرارتی (ترموستات حد).
- E03 — اشکال در پرشر دود، فن یا ترموستات دود. یکی از پرتکرارترین خطاهای بوتان.
- E04 — نبود فشار آب کافی در مدار گرمایش.
- E06 — قطعی سنسور NTC آب گرم مصرفی.
- E05 یا E07 — قطعی سنسور NTC مدار گرمایش. این یکی بسته به مدل فرق میکند؛ در دفترچهٔ همان مدل چک کنید.
- E09 — اختلال در گردش آب مدار گرمایش (پمپ یا مسیر بسته).
- E11 — حسشدن شعله پیش از آنکه برد فرمان روشنشدن بدهد.
- E12 — قطعی سیم شیر مدولاتور گاز.
- E28 — تکرار بیش از حد یک خطا (حدوداً بیش از پنج بار).
- E37 / E40 — نوسان ولتاژ یا انحراف فرکانس برق ورودی.
- ADJ — خطا نیست؛ دستگاه در حالت تنظیم گرمایش است.
بوتان: مدلهای روما و بنِسره پرو کد متفاوتی دارند
اگر پکیج بوتان شما کدی نشان میدهد که در فهرست بالا نیست، احتمالاً از این خانوادههاست:
- سری روما — کدها با A شروع میشوند (A01 تا A11 و ADJ). ترتیب معناییشان شبیه سری پرلاست ولی عدد به عدد یکی نیست.
- سری بنِسره پرو — کدها به شکل عدد + AL هستند: 10AL (عدم تشکیل شعله)، 20AL (کلید حرارتی)، 30AL و 31AL (پرشر دود)، 40AL و 41AL (افت فشار آب)، 60AL (سنسور آب گرم مصرفی)، 71AL (سنسور مدار گرمایش) و کدهای 51AL تا 59AL برای ایرادهای برد.
- برخی مدلهای کالدا — نمایشگر عددی ندارند و خطا را با الگوی چشمکزدن چراغ قرمز (ثابت یا با فاصلههای متفاوت) اعلام میکنند.
در تمام این موارد، عکسگرفتن از صفحه یا چراغها و فرستادنش برای تعمیرکار، سریعترین راه تشخیص است.
پنج خطایی که بیشتر از همه میبینیم — و معنی واقعیشان
۱. افت فشار آب — E1 / E04 / 40-70
شایعترین خطای پکیج. فشار مدار گرمایش افتاده و پکیج برای محافظت از خودش کار نمیکند. پرکردن مدار با شیر پرکن معمولاً کار خودتان است، اما اگر فشار مرتب میافتد یعنی جایی نشتی دارید یا منبع انبساط از کار افتاده — و پرکردن مکرر فقط مشکل را پنهان میکند و به مرور رسوب بیشتری وارد سیستم میکند. جزئیات کامل در مقالهٔ افت فشار پکیج.
۲. عدم تشکیل شعله — E2 / E01 / 70-80
پکیج فرمان روشنشدن داده ولی شعله تشکیل نشده یا حس نشده. سه دستهٔ علت دارد: گاز نمیرسد (شیر بسته، افت فشار گاز شهری، مخصوصاً در سرمای شدید)، جرقه زده نمیشود (الکترود جرقه، ترانس جرقه) یا شعله تشکیل میشود ولی دیده نمیشود (الکترود یون کثیف یا اکسیدشده). مورد آخر خیلی رایج است و تمیزکردن یا تعویض یک قطعهٔ ارزان، مشکل را حل میکند.
۳. پرشر دود و فن — E50/E51 / E03 / 40-60-80
پکیج مطمئن نیست که دود درست تخلیه میشود، پس کار نمیکند — این یک ایمنی عمدی است، نه لجبازی دستگاه. علتهای رایج: گرفتگی یا آبگرفتگی شلنگهای پرشر، خاک و پرز روی فن، گرفتگی یا نصب نادرست دودکش، و باد شدید در دودکشهای کوتاه. این خطا را دور نزنید و پکیج را با پرشر معیوب به کار نیندازید.
۴. ترموستات حد و داغکردن — E8 / E02 / 80
دمای آب از حد مجاز گذشته و ترموستات ایمنی قطع کرده. تقریباً همیشه یعنی آب بهاندازهٔ کافی گردش نمیکند: رسوبگرفتگی مبدل، پمپ گیرکرده یا خراب، هواگیرینشدن مدار، یا بستهبودن شیرهای رادیاتورها. در تهران و پردیس که سختی آب بالاست، رسوب علت شمارهٔ یک این خطاست و رسوبزدایی دورهای بهترین پیشگیری است.
۵. سنسورهای NTC — E31/E32/E41/E42 / E06
سنسور دما، عدد غیرمنطقی به برد میدهد یا اصلاً سیگنالی نمیدهد. خبر خوب: این خطا معمولاً از ارزانترین تعمیرهای پکیج است و اغلب فقط یک سنسور یا یک اتصال شل است — نه برد. اگر کسی برای این کد پیشنهاد تعویض برد داد، نظر دوم بگیرید.
کدام خطا را میشود ریست کرد و کدام را نه؟
ریست کردن منطقی است وقتی: فشار آب را درست کردهاید و میخواهید خطای افت فشار پاک شود؛ برق نوسان داشته؛ یا یک بار قطع لحظهای گاز اتفاق افتاده.
ریست کردن اشتباه و گاهی خطرناک است وقتی: خطای دود و فن دارید؛ ترموستات حد مکرر قطع میکند (یعنی دستگاه واقعاً دارد داغ میکند)؛ یا خطای عدم تشکیل شعله مدام برمیگردد. در این سه حالت، هر ریست فقط دستگاه را دوباره به همان وضعیت خطرناک میبرد.
بیشتر این خطاها قابل پیشگیریاند
- سرویس سالانه پیش از فصل سرما — تمیزکردن مشعل و الکترودها، بازدید فن و مسیر دود، کنترل فشار و منبع انبساط. بیشتر خطاهای «شعله» و «دود» از همینجا پیشگیری میشوند.
- رسوبزدایی مبدل — با سختی آب تهران و پردیس، رسوب هم راندمان را پایین میآورد و هم مستقیماً خطای داغکردن میسازد و مصرف گاز را بالا میبرد.
- فشار را ماهانه نگاه کنید — سی ثانیه وقت میگیرد و افت تدریجی (یعنی نشتی) را زود لو میدهد.
- دودکش را جدی بگیرید — مسیر دود گرفته یا نصب غیراستاندارد، هم خطای پرشر میسازد و هم خطر مونوکسید کربن است.
- پکیج را در زمستان کاملاً خاموش نکنید — حالت ضدیخ فقط وقتی کار میکند که برق و گاز دستگاه وصل باشد.
چه زمانی حتماً باید تعمیرکار خبر کنید؟
- هر خطای مربوط به دود، فن یا پرشر دود (E03، E50، E51، E10، 40-60-80).
- خطای ترموستات حد که بعد از ریست دوباره برمیگردد.
- خطای عدم تشکیل شعله که با باز بودن گاز و سالم بودن اجاق گاز، باز هم تکرار میشود.
- افت فشاری که مرتب تکرار میشود (نشانهٔ نشتی یا خرابی منبع انبساط).
- هر خطای برد، سنسور یا شیر گاز.
- بوی گاز، صدای غیرعادی، نشت آب از بدنه، یا دوده و زردی شعله — در این موارد اول دستگاه را خاموش کنید، بعد تماس بگیرید.
تکنسینهای تعمیر پکیج تعمیر هوم با بیش از ۱۵ سال تجربه، انواع پکیج دیواری — بوتان، ایران رادیاتور، ووکمن، ایمرگاس، بوش، آریستون و سایر برندها — را در محل و در تهران، پردیس و چالوس عیبیابی، سرویس و تعمیر میکنند، ۷ روز هفته.
جمعبندی
کد خطا دشمن شما نیست؛ کوتاهترین مسیر به تشخیص درست است. سه قدم را به یاد بسپارید: اول مدل پکیجتان را پیدا کنید تا کد را در جدول درست بخوانید، بعد فشار آب و گاز و برق را چک کنید و یک بار ریست بزنید، و اگر خطا برگشت متوقف شوید — بهخصوص در خطاهای دود و شعله. برای درخواست تعمیر و سرویس پکیج در محل همین حالا با ما تماس بگیرید و اگر میتوانید، عکس صفحهٔ خطا را آماده داشته باشید.